Anatomi

Sağ Beyin Yarım Küresi Parçaları, Özellikleri ve Fonksiyonları

İnsan beyninin sağ yarım küresinin parçaları, özelliki ve işlevleri hakkında sizlerle kısa bir özet paylaşalım.

Popüler kültürde, serebral yarım kürenin özelliklerinde farklılık gösterdiği inancı geniş çapta yayılmaktadır.

Sağ beyin yarım küresi geleneksel olarak sanatsalla ilişkilendirilirken, sol beyin yarım küresi matematik ve sözel dil gibi konularda daha analitik olarak kabul edilir.

Her iki yarım kürenin ne yaptığı hakkında birçok fikir söylenmiş olsa da, gerçek şu ki her iki beyin yapısı da özelliklerinde ve işlevlerinde farklılık gösteriyor.

Bu yazıda, bu yapı ve semptomları ile ilgili bir sendromu tanımlamanın yanı sıra en önemli özellikleri ve işlevleri olan doğru beyin yarım küresi hakkında konuşacağız.

 

Beynin Yarım Küresi Nedir?

Sağ yarım kürenin özellikleri ile ilgili daha ayrıntılı bilgi vermeden önce, ilk olarak bir beyin yarım küresinin ne olduğunu ve sinir sisteminin insandaki rolünün ne olduğunu açıklamak gerekir.

Yarım küre kelimesi Yunanca “hemi” (“yarım”) ve “sphera” (“küre”) kelimesinden gelir ve beyin hemisferleri hakkında konuştuğumuzda, beyni oluşturan iki ana bölümden her birine atıfta bulunuruz.

Yarım küreler birbirinin tersidir, fakat tersine simetrik değildir. Bu yapılar, interhemisferik fissür adı verilen bir çizgi ile ayrılır ve bu yüzden sol ve sağ yarım küre hakkında konuşuruz. Bu fissürün en derin kısmında her iki yarımküreyi birbirine bağlayan korpus kallozum bulunur.

 

Sağ Beyin Yarım Küresi Nasıl Yapılandırılmıştır?

Sağ beyin yarım küresi beynin üst ve sağ yarısını oluşturur. Sol yapıdaki gibi bu yapı da beş büyük beyin lobunun yarısını kapsıyor:

  • Ön lob
  • Parietal lob
  • Geçici lob
  • Oksipital lob
  • İnsula

Daha önce de belirttiğimiz gibi, her iki yarım küre de uzunlamasına serebral kırık olarak da adlandırılan interhemisferik fissür ile ayrılır. Bu fissürün en derin kısmında, her iki yarımküreyi birbirine bağlayan sinir liflerinin yapısı olan korpus kallosum bulunur. Her iki yarım küre de sürekli olarak bilgi paylaşmaya ihtiyaç duyduğundan, korpus kallozum büyük rol oynayan bir yapıdır.

Sağ Beyin Yarım Küresi
Sağ Beyin Yarım Küresi

Diğer beyin yapıları gibi, sağ yarım küre de üç katmanla korunmaktadır:

  • Dura mater: Zarı daha dış ve kafatasına yakın, beynin kemiğe iyi bağlanmasını sağlar.
  • Araknoidler: Dura ve pia mater arasında.
  • Piamadre: En içteki zar, beyin maddesine bitişik.

Sağ Beyin Yarım Küresinin Özellikleri

Yapısal olarak sol yarımküreye benzer olsa da, sağ yarım kürenin farklı özellikleri vardır. Sol hemisfer en analitik olarak kabul edilirken, sağ daha yaratıcı özelliklere atfedilir. Daha sonra, beynin sağ yarım küresinin en temsili özelliklerinin ne olduğunu daha ayrıntılı olarak göreceğiz:

Müzikal

Bir çalgının çalınması, tam olarak hangi notanın duyulduğunun belirlenmesi veya bir melodi ritmikliğinin hızlı bir şekilde öğrenilmesi, sağ beyin karım küresinin becerisidir.

 

Sentetik

Doğru yarım kürenin sentetik bir işleme sahip olması, hipotezlerin öne sürülmesine ve onların zıt olma niyetiyle doğru olup olmadıklarına ve yeni olup olmadıklarına bakmalarını isteme, fikir önermeye izin vermesi anlamına gelir.

Yeni düşüncelerin oluşması mutlaka bir gerçeğin gerçeğiyle bağlantılı olmak zorunda değildir. Orijinal olmak niyetiyle yeni bir şey önerebilirsin.

 

Sözsüz

Doğru yarımkürenin, dilde yer almayan bir yapı olduğunu söylemek, tamamen doğru değildir. Bu insan kapasitesi, bazıları sağ tarafta olmak üzere birkaç beyin bölgesini içerir. Ancak, evet, konuşma ve okuryazarlık gibi sözlü yönler sol yarımkürede daha tipiktir.

Sağ yarım kürede, yüz hareketleri gibi dilin sözel olmayan yönlerini analiz etme yeteneği vardır.

 

Bütünsel

Doğru yarımkürede doğru kovuşturma, onu oluşturan her ayrıntıyı dikkatli bir şekilde analiz etmeyi tercih etmek yerine, sorunun geniş bir görüşünü benimsemektir.

Böylece, bütünleşik ve küresel bir şekilde somut bir uyaranı analiz eder. Bu nedenle, çoğunlukla sanatsal ve yenilikçi süreçlerde, arkasındaki yapı olan doğru yarım küredir.

 

Geometrik-Mekansal

Her ne kadar son fakat en az olmasa da, sağ yarım kürenin geometrik ve uzaysal yetenekleri, bu yapının en dikkat çekici bilişsel yeteneklerini temsil eder.

Bu sayede mekanı sipariş etmek, zihinsel imgeler oluşturmak veya geometrik yapılar inşa etmek mümkündür.

 

Sağ Beyin Yarım Küresinin Fonksiyonları

Yukarıda bahsedilen özelliklerle ilgili olarak, doğru yarım küre, bir durum veya problemi oluşturan ayrıntıları bütünleştirerek ve ne olduğunu bütünsel olarak görmeyi sağlayan stratejileri geniş bir şekilde tasarlayabilir. Böylece görüntüleri görmek, sesleri duymak ve kokuları bir bütün olarak algılamak mümkündür.

 

Mekansal yönelim

Sağ yarım küre sayesinde fiziksel uzayda yönlendirme mümkündür. Hangi nesnenin görüldüğünü veya ortamdaki renk, şekil veya diğer özellikler gibi özelliklere dayandığını bilmek sağlar.

Uzayda olmak, nesneleri tanımlamak, sevdiklerinin yüzlerini tanımak, bu yarım kürenin mekânsal kapasitesinin sunduğu özelliklerden sadece birkaçı.

 

Uyaran İşleme

Kısacası, her bir beyin yarımküresi, karşı gövdesinde (yarım vücut) yakalanan uyaranların geliştirilmesinden ve işlenmesinden sorumludur. Sağ yarım küre, vücudun sol tarafında verilen uyaranları ‘hissetmekten’ sorumludur.

Bu yüzden, sol elimizle bir şeye dokunduğumuzda, ilgili hissi işlemekten sorumlu olan doğru yarım küre olacaktır.

 

Duygusallık ve sözsüz yönler

Doğru yarım küre, duyguların hazırlanmasında büyük rol oynar. Ek olarak, bunları analiz ederken, sol yarımkürede benzerlerinden farklı olarak, analitik araçlar yerine daha fazla bütünleştirici araçlar tercih edin.

Öte yandan, dilde prosese gibi sözsüz yönleri de belirleyebiliyor.

Okumak İlginizi Çekebilir: Ağız Kokusu Nedenleri ve Tedavisi

Sağ Yarım Küresi Sendromu

Bazen hemisferlerden birinin yaralanması olur. Bu yaralanmalar, kişinin bilişsel yeteneklerinde, kaza sonrası daha fazla veya daha az rahatsızlık anlamına gelebilecek bozulmalara neden olur. Sağ yarım küre sendromu, bu beyin yapısının beyaz maddesinin zarar gördüğü nörolojik bir durumdur. Sol yarım küre ile bağlantılı yolaklarda meydana gelen yaralanmalardan da kaynaklanabilir.

Çoğu insanda, sağ yarım küre genellikle en az baskın yarım küredir. Daha önce de söylediğimiz gibi, bu yapı sözsüz iletişim ile daha çok ilgili özellikler sunan yapıdır. Bu nedenle, bu yarım küredeki bir yaralanma, yüz hareketlerini ve postural varyasyonları yorumlamada zorluklar gibi sorunları içerir.

Yüz ifadesiyle insanlar, çok net bir şekilde mutlu, öfkeli, üzgün veya tiksindiğimizi belirtir. Duruşlar, rahatsızlığı, gerginliği veya savunmacı olmayı gösterebilen daha ince duygusal ifade biçimleridir. Her ne kadar yararlı olsa da, sözlü dil, insanların duygularını tam olarak ifade etmelerine izin vermez ve hatta bunun tersini de gösterebilir (örneğin, gergin olmadıklarını ancak bacaklarının titrediğini söylediğinde).

Bu gibi nedenlerden dolayı, doğru yarım küre sendromu, kişinin duygusal yaşamını algılamasını zorlaştırdığından, kişinin yaşamında büyük bir etkilenme anlamına gelir. Ek olarak, aynı zamanda, duygusal ve sözsüz bir dille duyguların nasıl hissedildiğini ifade edememek, sosyal yaşamda net bir tezahür etmek anlamına gelmez.

Etiketler

Asena Ertuğruloğlu

Merhaba, ben Asena. Ankaralıyım, 23 yaşında bir sağlık öğrencisiyim. Kendimi geliştirmek ve insanlarla bilgi paylaşabilmek için netsağlık platformunu kurdum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Kapat